Elektrik Atölyesi · Etkileşimli eğitim modelleri

MODÜL 02 / TEMEL KAVRAMLAR

Açık mı, kapalı mı?
Kontakların dilini öğrenin.

NO, normalde açık; NC, normalde kapalı demektir. Buradaki “normal”, cihazın uyarılmadığı konumdur. Kendi lamba devrenizi bağlayın; NO ve NC tiplerini deneyerek farkı gözlemleyin.

Kablo bağlantısıNO / NC seçimiLamba deneyi

DENEY MASASI / NO & NC KABLOLAMA

Bir kontak, bir lamba.
Bağlantı sizin elinizde.

Bağlantı modu

Hangi kontağı denemek istersiniz?

Tipi değiştirince kablolar korunur; besleme kapanır ve kontrol yenilenir.

İlk uca dokun → İkinci uca dokun

Kontak ile lambayı seri bağlayın. Kablolar yalnız seçilen uçlarda birleşir; çizgilerin kesişmesi bağlantı oluşturmaz.

İlk ucu seçin. Ardından ikinci uca dokunarak kabloyu tamamlayın.

BESLEME24 V DC eğitim modeli

S1 · NORMALDE AÇIKNO Şu an açık

H1 · İDEAL LAMBA

Lamba sönükBesleme kapalı

Bağlı kablo+24 V yolu0 V dönüşü

02 / BAĞLANTI KONTROLÜ

0 kablo bağlandı

Kontak kapalıyken lamba yanmalı; açıkken sönmeli. Kontrol, kablo sırasını değil bu davranışı değerlendirir.

03 / KONTAĞI DENEYİN

Lamba sönük

Besleme kapalı

Önce bağlantı kontrolünü tamamlayın.

Kontak konumunu değiştirmek için önce kontrolü tamamlayıp simülasyonu açın.

Bağlantılar 0

Bağladığınız kablolar burada listelenir. Yanlış kabloyu tek tek kaldırabilir veya son işlemi geri alabilirsiniz.

Takıldım, bir ipucu göster

Üç kabloyla başlayın: +24 V → S1 / 13, S1 / 14 → H1 / 1, H1 / 2 → 0 V. Lamba bu modelde kutupsuzdur; seri yoldaki elemanların sırası veya lamba uçlarının yönü değişebilir.

Örnek bağlantıyı kurmak mevcut kabloları değiştirir. Geri al ile önceki bağlantınıza dönebilirsiniz.

DENEY MASASI / 02

Aynı hareket, iki farklı sonuç.

Kontakları uyar

Bir butona basılması veya bir röle bobininin enerjilenmesi gibi düşünün.

Normalde açık

Normally Open

Açık

Lamba sönük

Kontak iletim yolunu kesiyor.

Normalde kapalı

Normally Closed

Kapalı

Lamba yanıyor

Kontak iletim yolunu tamamlıyor.

Uyarı yokken NO açıktır, NC kapalıdır. “Normal”, cihazın uyarılmamış konumudur.

BİR BAKIŞTA

“Açık” ile “çalışıyor” aynı şey değil.

Kontak açıkken iletim yolu kesiktir. Kontak kapalıyken yol tamamlanır. Burada iki ayrı ideal kontak ve lamba devresini karşılaştırıyoruz.

Kontak durum tablosu
Konum	NO	NC
Normal	Açık	Kapalı
Uyarılmış	Kapalı	Açık

Uyarılınca yolu tamamlar.

Normalde açık kontak, uyarıldığında kapanır. Mühürleme örneğindeki Başlat butonu ve K1 yardımcı kontağı bu davranışı gösterir.

Uyarılınca yolu keser.

Normalde kapalı kontak, uyarıldığında açılır. Mühürleme örneğindeki Durdur butonu bu davranışı gösterir.

KENDİNİ DENE

Normalde kapalı bir kontak uyarıldığında ne olur?

Bir yanıt seçin; açıklamayı birlikte inceleyelim.

Bu atölye nasıl okunmalı?

İdeal kontak davranışlarını gösteren bir eğitim modelidir. Gerilim veya akım hesabı yapmaz; güç devresi, koruma koordinasyonu ve gerçek cihaz arızaları modellenmez. Gerçek tesisat için bağlantı projesi veya uygunluk onayı değildir. Modüller ideal davranışı öğretir; gerçek cihaz ve tesisat değerlendirmesi yetkin kişilerce yapılmalıdır.

Teknik dayanaklar ve modelin sınırları

NO/NC tanımı, butonun uyarılmadığı veya röle/kontaktör bobininin enerjisiz olduğu normal konuma göredir. NC kontak tek başına güvenlik sistemi anlamına gelmez. Bu örneklerde 24 V DC yalnız temsilî kumanda beslemesidir; çizimler uygulama bağlantı planı olarak kullanılmamalıdır.